Sabah Public Health Conference

12 hingga 13 Ogos 2026

Public Health Conference yang telah berlangsung dengan jayanya di auditorium, Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan Sabah, Kota Kinabalu. Persidangan selama dua hari ini menghimpunkan para pakar perubatan, pegawai kesihatan awam, pembuat dasar, serta penyelidik dari pelbagai latar belakang bagi membincangkan landskap kesihatan awam semasa, cabaran yang wujud, serta inovasi strategik dalam penyampaian perkhidmatan kesihatan di Malaysia, khususnya di negeri Sabah. Penyertaan dalam persidangan ini bertujuan untuk mendedahkan diri kepada isu-isu kesihatan awam yang kritikal dan sedang menular, memahami kerangka perundangan kesihatan terkini, mendalami strategi pengukuhan perkhidmatan luar bandar, serta meneliti kejayaan Malaysia dalam menangani isu-isu kesihatan utama seperti malaria zoonotik, tibi, dan hepatitis C.

Sesi plenari dimulakan dengan membentangkan topik yang sangat dekat dengan konteks geografi Sabah, iaitu "Emerging Wildlife-Borne Diseases Threats in Sabah". Perbincangan mengetengahkan risiko limpahan patogen daripada hidupan liar kepada manusia ekoran perubahan guna tanah dan ekosistem, menuntut pendekatan berteraskan konsep One Health yang menyepadukan kesihatan manusia, haiwan, and persekitaran. Selain itu, sesi plenari turut menyoroti topik "At the Edge of Elimination: Malaysia's Malaria Journey in a Zoonotic Era". Sesi ini mengupas kejayaan Malaysia menghampiri status bebas malaria manusia, namun dibayangi oleh peningkatan kes malaria zoonotik (seperti Plasmodium knowlesi) yang disebarkan melalui perumah monyet, sekali gus mengubah strategi kawalan vektor negara secara drastik. Menyambung siri plenari, satu perkongsian berharga telah disampaikan menerusi tajuk "Lesson Learned from AMASSMENT Project". Projek ini membekalkan input saintifik dan data lapangan yang mendalam mengenai pencegahan serta pengurusan ancaman jangkitan, memberikan pengajaran berguna untuk kesiapsiagaan kesihatan awam masa depan di Sabah.

Beralih kepada sesi simposium, topik pertama yang dibincangkan ialah "Public Health Law and Enforcement". Sesi ini menekankan kepentingan memperkasakan kerangka undang-undang sedia ada bagi memastikan kawalan penyakit berjangkit dan kebersihan alam sekitar dapat dikuatkuasakan secara lebih berkesan. Perbincangan turut menyentuh cabaran birokrasi dan keperluan koordinasi rentas agensi dalam memastikan pematuhan undang-undang kesihatan awam di peringkat akar umbi. Sesi simposium seterusnya memfokuskan kepada usaha "Strengthening Public Health Services (Beyond the Last Mile)". Fokus utama diberikan kepada perkongsian pengalaman lapangan yang signifikan melalui tajuk "Lesson from Strengthening Rural Healthcare in Kinabatangan and Tongod". Pembentangan ini mendedahkan pelbagai inovasi logistik, kaedah mendekati komuniti pedalaman, serta penyelesaian kreatif dalam merapatkan jurang perkhidmatan kesihatan di kawasan yang sukar diakses.

Aspek keterangkuman sosial turut diberi perhatian menerusi sub-topik "Implementing Community Partnership and Humanitarian Response". Sesi ini membincangkan kepentingan membina rangkaian sokongan yang melibatkan badan bukan kerajaan (NGO), pemimpin tempatan, dan sukarelawan dalam menghadapi krisis kesihatan awam serta bencana kemanusiaan yang menuntut tindakan pantas di lapangan. Peranan organisasi bukan berasaskan keuntungan dalam memperkukuhkan sistem sokongan kesihatan dan kebajikan perlu dihargai dan menjadi contoh. Sumbangan "Angel Heart Mission" yang mempamerkan dedikasi dalam memberikan bantuan kemanusiaan serta sokongan kesihatan secara sukarela kepada komuniti yang memerlukan, terutamanya dalam menangani isu-isu kesihatan yang terlepas pandang oleh sistem arus perdana. Perkongsian ini sangat berinspirasi kerana ia menyerlahkan potensi besar sinergi antara pihak kerajaan dan badan kebajikan dalam memastikan tiada lapisan masyarakat yang tercicir daripada menerima bantuan sewajarnya.

Persidangan ini turut mengetengahkan peranan kritikal "Tzu Chi Foundation as a First Responder in Disaster", yang membincangkan gerak kerja pantas dan teratur organisasi tersebut dalam menghadapi situasi kecemasan dan bencana. Pengalaman Tzu Chi dalam menggerakkan sukarelawan untuk menyediakan sokongan logistik, perubatan, serta psikososial di lokasi bencana menjadi contoh terbaik bagaimana tindak balas kemanusiaan yang terancang dapat mengurangkan impak buruk terhadap kesihatan awam. Pengajaran daripada sesi ini memberikan perspektif baharu kepada para peserta tentang kepentingan melibatkan NGO yang mempunyai kapasiti tindak balas yang cekap sebagai rakan strategik dalam pelan kesiapsiagaan bencana nasional.

Simposium turut mendedahkan perkembangan terkini berkaitan pengawalan penyakit Tibi melalui tajuk "The End TB Strategy". Sesi ini membahaskan cabaran dalam memastikan pesakit mematuhi regimen rawatan yang panjang, pengesanan kontak rapat yang agresif, serta penggunaan teknologi diagnostik baharu selaras dengan sasaran global untuk menamatkan wabak tuberkulosis menjelang tahun-tahun mendatang.

Sesi akhir dengan ucaptama yang amat bermakna bertajuk "From Global Commitment to Malaysian Ground Realities: How We Did in Hepatitis C". Sesi ini membincangkan jurang dan jambatan antara komitmen global Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) dengan realiti pelaksanaan di lapangan tempatan. Penceramah menggariskan bagaimana Malaysia menterjemahkan matlamat global penghapusan Hepatitis C kepada program saringan dan rawatan yang praktikal, menjadikannya antara model rujukan serantau yang berjaya. 

Sabah menghadapi cabaran kesihatan awam yang unik disebabkan oleh faktor kepelbagaian geografi, ekosistem hutan hujan yang kaya dengan vektor zoonotik, serta isu akses kesihatan di pedalaman. Namun demikian, komitmen jitu melalui projek-projek penyelidikan seperti AMASSMENT, inovasi rawatan di Kinabatangan dan Tongod, serta kejayaan merintis rawatan Hepatitis C membuktikan bahawa pendekatan adaptif mampu membawa kejayaan besar.

Pihak berkuasa kesihatan negeri terus memperkasakan kerjasama strategik rentas sektor di bawah kerangka One Health bagi memantau ancaman penyakit bawaan hidupan liar. Di samping itu, pengukuhan perkhidmatan kesihatan luar bandar perlu dijadikan agenda berterusan agar golongan rentan di kawasan pedalaman tidak terpinggir daripada menikmati kualiti kesihatan yang optimum. Penyertaan dalam persidangan ini telah memberikan nilai tambah yang besar terhadap kefahaman saya mengenai dinamika kesihatan awam semasa di peringkat negeri dan nasional. Kerjasama daripada semua pihak amat penting bagi menjayakan matlamat kesihatan awam yang mampan, terutamanya dalam mendepani cabaran penyakit zoonotik, pengukuhan kesihatan luar bandar, serta kesiapsiagaan bencana yang menuntut komitmen bersepadu di peringkat negeri dan nasional.